Proportional and effective supervision (DNB)

Yestereday (May 31st), the Dutch Central Bank (DNB) published a report: Proportional and effective supervision.

The accompanying Dutch press release: Effectiviteit van toezicht gebaat bij goede maatvoering. With the sound bite: ‘Simpeler, maar niet soepeler’ [simpler, not more lenient], zegt directeur Toezicht Jan Sijbrand van De Nederlandsche Bank (DNB).

I summarized some interesting bits in tweets:

‘Objective’ compliance costs

Perceived burden

Survey participants

Advertenties

Musea

De eerste maanden van dit jaar ben ik in paar musea geweest en heb daar wat kiekjes geschoten. Verzamel ik hier in deze blogpost.

Bezoek aan Haags Fotomuseum (maart) heeft eigen post: Michael Wolf – Life in Cities, net als het Jenevermuseum in Schiedam (januari).

Februari “Photo-phylles” in Jardin Botanique Bordeaux:

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

Februari: Bernd, Hilla en de anderen / Fotografie uit Düsseldorf in Huis Marseille:

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

Maart: NEMO Amsterdam (kids hadden studiedag, samen met Mees):

DbFy7-ZW4AAg9EO.jpg large

Maart: André Volten – Utopia in Beelden aan zee:

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

April: Centraal Museum Utrecht:

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

April: Fashion Cities Africa in Tropenmuseum Amsterdam:

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

April: Hollandse Meesters uit de Hermitage in Hermitage Amsterdam:

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

 

Michael Wolf – Life in Cities

Tot 22 april is de tentoonstelling Life in Cities van Michael Wolf in het Fotomuseum Den Haag. Aardige introductie is dit filmpje van 6 minuten.

De serie Architecture of density is prachtig; wolkenkrabbers in Hong Kong.

20180310_15233020180310_152353

Ook Transparent City (Chicago) bevat hele mooie foto’s

20180310_143442

En Paris Roof Tops (waren heel mooi uitgelicht in een donkere kelder):

20180310_14541820180310_145443

Andere series die getoond werden, waren Tokyo compression:

20180310_152501.jpg

en werk als student:

20180310_150940

Zeker een aanrader!

Op de terugweg kwamen we nog langs Ringen aan Zee

20180310_16544320180310_165614

Psychologie van beleggen en Bitcoins

Bitcoins zijn hot en veel in het nieuws. De koers lijkt –met af en toe een hapering- alleen maar omhoog te gaan. Maar cryptomunten zijn zeker niet zonder risico. Bij deze hype spelen ook psychologische aspecten, waardoor consumenten mogelijk niet de juiste (risico-)afwegingen maken.

Psychologie van beleggers

Uit AFM onderzoek in 2015 onder zelfstandig beleggers “blijkt dat het gedrag van beleggers vaak afwijkt van de wijze waarop toezichthouders, financiële ondernemingen en wetgevers zouden willen dat beleggers zich gedragen.” Dat echte mensen zich soms anders gedragen dan perfect rationele modellen voorspellen, is een reden waarom de AFM een apart Consumentengedrag-team heeft. We gebruiken inzicht in daadwerkelijk beslisgedrag om risico’s in kaart te brengen en om effectiever toezicht te kunnen houden.

De psychologische valkuilen bij beleggen gelden misschien nog wel sterker bij het kopen en verkopen van Bitcoins en andere cryptomunten. Omdat koersveranderingen hierbij veel extremer omhoog en omlaag gaan dan meer reguliere beleggingen zoals aandelen of obligaties. Vergelijkingen met de tulpenmanie, de camping-hausse of de internetbubbel liggen op de loer (hoewel: Kent u het verhaal van de tulpenmanie? Klopt niet (en lessen voor de Bitcoin).

Trends

In Google Trends, op basis van zoekopdrachten, zien we een grote toename in de interesse in Bitcoins, die bijna net zo hard stijgt als de koers. Zoekvolume kan voorspellende waarde hebben, blijkt uit een studie van het Centraal Planbureau (CPB). “[Er] blijkt een sterke correlatie tussen het aantal zoekopdrachten [naar “hypotheek”] bij Google en het aantal feitelijke transacties op de huizenmarkt” schrijven de CPB-onderzoekers in Een voorlopende huizenmarktindicator.

googletrendsbitcoin

Beurs

Ook voor de “gewone” (aandelen)beurs geldt dat als de beurskoersen aantrekken, er meer mensen gaan beleggen. Volgens onderzoeksbureau Kantar TNS telt Nederland in 2017 bijna 1,4 miljoen beleggende huishoudens, 14% meer dan in 2016. De onderzoekers spreken ook van een bandwagon-effect. Dat is een bekend fenomeen uit de psychologie en onderstreept dat de mens een sociaal wezen is en sterk beïnvloed wordt door wat mensen om hem of haar heen doen. In 2015 schreven we hierover (pagina 16 van rapport Belangrijke inzichten over zelfstandige beleggers):

[sociale vergelijking en kuddegedrag] refereren aan het feit dat onze beslissingen worden beïnvloed door de beslissingen die anderen maken. Mensen vergelijken hun eigen situatie met die van anderen in hun sociale omgeving. Als veel mensen in onze omgeving al een bepaald product hebben, nemen we onbewust aan dat dit een goed product is (Cialdini, 1993). Dus, als veel mensen in onze omgeving starten met beleggen, nemen we aan dat het een goed moment is om dat ook te doen. Bewijs hiervoor volgt uit de sterke correlatie tussen de stand van de AEX en het aantal beleggers.

En natuurlijk speelt ook FOMO mee; Fear Of Missing Out. Als de buurman een nieuwe boot kan kopen van zijn Bitcoin-winsten (al dan niet alleen op papier), dan willen we daar niet bij achter blijven. Uit onderzoek van Kantar blijkt overigens ook dat “nauwelijks 2% van de huishoudens” cryptocurrencies zoals de bitcoin heeft. In een update van februari 2018 schrijft Reg van Steen van Kantar: Aantal Nederlandse beleggers cryptovaluta geëxplodeerd, maar nog geen kwart ervan staat op winst. Ze becijferen dat Nederland 580.000 cryptobeleggers telt.

Er is ook wetenschappelijke literatuur die stelt dat particuliere beleggers vaak slecht timen; ze stappen in als de koers hoog is en verkopen als de koers laag is. Om winst te maken, moet je dat juist andersom doen. Dit satirische bericht van De Speld bevat wel een kern van waarheid: Bitcoin stopt pas met stijgen als jij instapt.

Goede risicoafweging

De AFM is een toezichthouder, ze geeft geen beleggingsadvies. Maar de AFM vindt het wel belangrijk dat consumenten een goede risico-afweging maken. Daarom schreef de toezichthouder in 2013 Wees je bewust van de risico’s van Bitcoins, en onlangs nog Reële risico’s bij cryptocurrencies. Meer informatie over de risico’s van investeren in virtuele valuta lees je hier op de AFM website.

Verslag Netspar International Pension Workshop 2018

Van 17-19 januari 2018 was de International Pension Workshop ’18 van Netspar. Mijn verslag/samenvatting, vooral in Twitter-draadjes.

Dag 1

Monika Böhnke – Choice in Pensions: Insights from the Swedish Premium Pension System

Opvallend: het default-fonds is het meest riskante. Idee bij opzet was dat dat juist zou stimuleren om te kiezen. Dus niet, ongeveer 1000 Zweden kiezen zelf per jaar.

Hazel BatemanRegulation of information provision for pension choices: Australia and the Netherlands compared

Vooral over onderzoek in Australië. Conclusies: “People are not using pension information as expected” & “Testing should be on real, actual behavior”

Ward Romp  – What drives pension reform measures in the OECD?

Niet heel nuttig voor mijn werk bij de AFM, wel interessant soort onderzoek. Handig overzicht pension reforms Nederland.

Johannes HagenA nudge to quit? The effect of fixed-term pensions on labor supply and retirement choices among older workers

Niet gezien (later wel ppt gekregen), wel interessant sterk effect van nudge voor keuze; als “lump sum in 5 jaar” meer salient, duidelijk weergegeven, dan +30%-punt die dat kiest en effect op werkkeuzes; mensen stoppen eerder met werken (want in 5 jaar hogere maandelijkse uitkering).

Dag 2

Jesper RangvidComparison of pension systems in The Netherlands and Denmark: Shifts from “safe” to “less safe” pensions products

“Given a choice, young males with economic background in cities are more likely to give up guarantee”

Goed punt van discussant: slechts 18% maakt een keuze in Denemarken; waarom dan keuze invoeren?

Raymond MontizaanPension reform: Disentangling the impact on Retirement Behavior and Private Savings

Snelle, harde aanpassing in pensioen leidt tot meerdere problemen; beleidsimplicatie: geleidelijk pensioenveranderingen doorvoeren.

 

Dag 3

Arthur van SoestPension Communication in the Netherlands and other countries.

DNB onderzoek gebruikt maat voor “objectieve” pensioenkennis: Pension literacy: 3 questions that respondents think they know the answer to (researchers don’t know the right answers). Only “don’t know” is scored as wrong answer. Any other answer is “correct”

Onderzoekers vinden wel relaties tussen pensioencommunicatie en pensioenkennis en actieve pensioenbeslissingen (even kwijt hoe ze dat definieerden), maar zijn zwakke verbanden en vaak niet causaal.

 

Henriëtte Prast – The Power of Percentage: Quantitative Framing of Pension Income.

Dit is onderzoek dat we als AFM ook gerepliceerd hebben. Zie hier mooie samenvatting op DasKapital:

 

Paul SmeetsFinancial Incentives Beat Social Norms: A Field Experiment on Retirement information search.

Mooi experiment met 250.000 brieven aan deelnemers pensioenfonds detailhandel

Inspelen op sociale norm werkt niet om meer inlogs te krijgen, kans op VVV-bon wel.

 

Gregor BeckerCan Digital Information Treatments Intensify the Search for Household Spending Data and Improve Liquidity?

Experiment met 100.000 bankklanten om ze online huishoudboekje te laten gebruiken; leidde bij huishoudens met betalingsproblemen tot gemiddeld €453 meer tegoed op lopende rekening

 

Tabea Bucher-KoenenFinTech as a solution for rational inattention in individual pension planning?

Nog in ruwe/opstartfase; willen effect van een pensioendashboard testen. Alleen in Duitsland weinig digitale data, daarom handmatig informatie voor 1000 mensen ingevoerd door studenten (à 24 minuten per persoon).

Discussant had mooie link naar onderzoek uit 2016 in UK dat ik nog niet kende: Understanding consumer experience of pension scams a year on from pension freedoms.

 

Rondom de praatjes had ik ook nog even contact met Marike Knoef. Onderzoek van haar was toen net in FD verschenen Nederlander weet nog altijd weinig van pensioen.

In dat stuk ook de 5 kennisvragen. Twee daarvan komen rechtstreeks uit AFM kennistest weetwatjeweet. Een draadje op Twitter:

 

 

 

Dag 1 Marketing Insights Analytics (#MIE18)

Net als vorig jaar ben ik weer naar het Marketing Insights Evenement (#MIE18) geweest.Een recap van dag 1, woensdag 31 januari 2018.

De officiële titel van MIE18 bevat nu ook Analytics, dus na de verbreding van alleen marktonderzoek naar marketing een verdere stretch. Volledige naam: MIE, The Snowball Effect of Marketing, Insights & Analytics.

Dit was editie 16, en van 600 deelnemers in het Sparta stadion bij de eerste MIE, is het evenement nu gegroeid naar 2500 bezoekers. Ook wordt MIE steeds internationaler, een kwart van de praatjes is in het Engels.

AI or die
De ochtend key-note van Alix Rübsaam ging over Artifical Intelligence: AI or Die: Redefining what it means to be human in the digital age?

Verhaal begint eng (“AI poses existential threat to humanity. We are superf***ed“). Met flair en soepele anekdotes, schetst Rübsaam historisch perspectief van hoe mensen tegen technologie aankeken (Golems, hydrolische pompen). Om hoopvol te eindigen: “AI is only only threat if we define that humanity as computational”.

Autoverzekeringen

Voor mijn eerste parallel sessie ging ik naar een verhaal over ANWB en autoverzekeringen. ANWB wil graag ook autoverzekeringen aan leden verkopen.

Robert van Ossenbrugge leidt in, met basale en fundamentele vragen:

Daarom in kaart brengen(onderzoek voor ANWB focust op mentale beschikbaarheid):

  • Fysieke beschikbaarheid (vindbaar Google, in het schap)
  •  Mentale beschikbaarheid
    • Zeggen we juiste dingen? (category entry points)
    • Afzender duidelijk? (distinctive brand assets)

Over Category entry points: grotere merken gekoppeld aan meer category entry points, maar ANWB heft lager daadwerkelijk marktaandeel dan verwacht op basis van mentaal marktaandeel (=aantal geassocieerde category entry points).

Over Distinctive brand assets: logo ANWB scoort in juiste kwadrant, hoge bekendheid en hoge uniciteit (onderscheidend). Andere, nieuwere brand assets blijven nog wat achter (scoren lager op Fame en Uniciteit).

Uitdaging voor ANWB om nu hier mee aan de slag te gaan, ze worden wel geassocieerd met “iets met auto’s”, maar dat leidt niet per se tot meer autoverzekeringverkoop. Ik vond het boeiende onderzoeken en ook verfrissend simpel gebracht, hoewel de technieken en nuances onder de motorkap natuurlijk veel ingewikkelder zijn. Dat is knap.

Duurzaam bankieren voor jongeren
ASN bank en Motivaction spraken op de volgende sessie waar ik was: Hoe verjongen we duurzaam bankieren? Hoe kan ASN nieuwe, jonge klanten trekken, zonder oudere (“progressieve spaarders”) te vervreemden?

Deze case vond ik zelf minder aansprekend; leek vooral te draaien om slimmer jongeren via Facebook te targeten (oa door koppeling met Motivactions Mentality model) om ze naar een duurzaamheidsfestival van ASN te laten komen.

Wel een actuele Fokke & Sukke (stond geloof ik gisteren in NRC);

Moreel kompas

Voor ronde 3 had ik een lastige keuze. Uiteindelijk ben ik niet naar de dataviz presentatie van @PerfecteGrafiek geweest [visualisatie volgtips 1, 2, 3, 4], maar naar de Staat van Marketing en kon ik de zeer interactieve discussies met de zaal volgen.

“Slaat online marketing ons kompas exponentieel vérder uit het lood?” vroeg Max Kohnstamm zich af. Dat is precies een van de vragen die ik samen met een collega ook stel in blogs over digitale marketing op de site van mijn werkgever, de Autoriteit Financiële Markten.

Van Welzen presenteerde consumentenonderzoek naar de (dominantie van bepaalde) hotel/restaurant/thuisbezorgings-platforms. Aardig vond ik de link met de financiële sector en de beloningstransparantie daar.

Een oplossing die Van Welzen en Kohnstamm suggereren, is meer transparantie. Ook al is dat ook niet de silver bullet die alles zal oplossen (“The platform always wins” citeerde Kohnstamm ergens). Een sessie met een mooi inhoudelijk debat en prikkelende stellingnames.

 

Experimenten bij Wehkamp
Voor ronde 4 nam ik plaats in een zeer goedgevulde grote zaal om te luisteren naar Data-driven experimentation bij Wehkamp door Kevin Swelsen. [hele presentatie]

Mooi uitgangspunt om alle problemen hypothese gedreven en met wetenschappelijke experimenten op te willen lossen, “innovation as a series of scientific experiments“. Kan ik me helemaal in vinden.

Een voorbeeld van een experiment was om aantal retouren te laten dalen. Dat is voor online retailer zo mogelijk een nog belangrijker (winstgevender) doel dan conversie verhogen.

ING App
De laatste ronde van mijn #MIE18 bracht me naar Analytics at ING’s mobile banking app door Timothy “ING has the best banking app in the Netherlands” Dieduksman.

Niet geheel verrassend zijn vooral jongeren goed voor de meer dan 1 miljard keer dat de App gebruikt is in 2017. Dieper inzoomen op feature-adoptie leverte interessante inzichten; het duurt ongeveer een jaar App-gebruik voordat iemand op het gemiddelde niveau zit en ongeveer 60% van de features kent/gebruikt.

Na (toch nog) een stukje over dataviz (het werk van Nadieh Bremer, maar dan niet over babynamen maar woorden in terugbetaalverzoeken), eindigde Dieduksman met Factbites, een slimme manier om resultaten en inzichten uit data-analyses te delen met collega’s. Met handige tips voor een goede factbite.

De afsluitende key-note heb ik overgeslagen en ook dag 2 laat ik aan me voorbij gaan. #MIE19 ben ik er weer bij.

[update 2/2/2018] De beoordelingen van alle presentaties zijn bekend. En van sommige presentaties de slides. Paar die me interessant lijken:

Schiedam – S’dam

Net terug van een weekendje weg met Taco naar Schiedam. Of eigenlijk: S’dam.

sdAM

We zaten in Jeneverlogies en dat was prima. Uitstekend ontbijt ook.

20180120_101027

En pal naast het Jenevermuseum.

20180121_104919

Als niet-jeneverdrinker vond ik het Nationaal Jenevermuseum toch erg interessant. Zeker de uitleg door de Stoker.

20180120_152925

Ook een aardige tentoonstelling met 1001 etiketten:

En een proeverij

20180120_164150

Mout voor de miljoenen liters jenever voor de 400 branderijen werd in molens gemalen #nofilter (grauwe dag)

20180120_11275720180120_114326

Het Jeneverthema komt overal terug, zoals in de Openbare bibliotheek, gevestigd in de voormalige Korenbeurs

20180120_12020620180120_120226

Maar ook in logo van een distilleerderij

20180120_112550

Straatbeeld; interessante combinatie…

20180120_115848

Zondag naar het Stedelijk museum Schiedam.

Blogs op AFM.nl over digitale marketing

Eind 2017 zijn mijn collega Lars van de Ven en ik begonnen met bloggen over digitale marketing en wat we als toezichthouder daar mee aan moeten.

AFM’ers Lars van de Ven en Wilte Zijlstra houden zich bezig met de impact van digitale marketing op de financiële wereld en het toezicht van de AFM. Lars is werkzaam voor het programmateam Innovatie & Fintech en Wilte werkt bij het Expertisecentrum. In een serie blogs geven zij hun visie op de ontwikkelingen in dit kader.

We hebben nu drie blogs geschreven:

We hebben aardig wat reacties gekregen (meer is altijd welkom! Mail me op wilte.zijlstra [a] afm.nl). In 2018 gaan we onverminderd door, iedere maand een blogpost.

En op twitter mooie reacties van mensen die ik hoog heb zitten.

 

 

Voorlinden

Afgelopen vrijdag in museum Voorlinden geweest.

Mooi museum in prachtige omgeving. 

Ook mooie rij British Green bankjes om over het landgoed uit te kijken. Kleur was in het echt nog intenser dan op deze foto’s.

Veel fotograferende andere bezoekers, dat leverde ook grappige beelden op.


En ook werk van land-art kunstenaar James Turrell. Had mijn vader me op gewezen en was al eerder naar werk in Kijkduin geweest. In Voorlinden vond ik deze tekeningen het mooist.