Over boetes enzo

Gepubliceerd in Spits op 9 juli 2008

De Autoriteit Financiële Markten is een toezichthouder. Financiële instellingen moeten zich aan de wet houden. Doen ze dat niet, dan kunnen ze een boete krijgen. Maar boetes werken niet altijd.

Een sprekend voorbeeld is onderzoek bij Israëlische crèches. Een probleem is dat ouders vaak hun kinderen te laat ophalen. Ontzettend vervelend, de leidsters kunnen hierdoor zelf niet naar huis. Dus dat moet eens afgelopen zijn. Je raadpleegt een econoom en die zegt: Hef een boete voor te laat ophalen. Zo gezegd, zo gedaan.

Bij zes van de tien crèches wordt een boete ingesteld. Meer dan tien minuten te laat is een boete van ongeveer vijf euro. Wat gebeurt er? Het aantal laathalers neemt niet af, maar juist toe! Ook nadat de boete weer was afgeschaft, kwamen ouders vaker te laat dan voor de boeteregeling.

De econoom was het psychologische effect van de boete even vergeten. Ouders beschouwen de boete als een manier om hun geweten af te kopen. Door te betalen, hebben ze toch het recht gekocht om hun kind nog wat langer op de crèche te laten? Boete ingesteld, weg normbesef. Toch jammer.

De AFM heeft vaak gesprekken met financiële instellingen over wat wel en wat niet mag. De AFM wil marktpartijen stimuleren om zich aan de regels te houden, maar ook aan de geest van de regels. Niet alles staat uitgeschreven in de wet. Dan is een helder oriëntatiepunt over wat eigenlijk ‘goed’ is en wat ‘fout’ erg nuttig.

De toezichthouders bellen dus vaak met banken, verzekeraars en tussenpersonen, of zitten met ze rond de tafel. In deze gesprekken wil de AFM de juiste normen overbrengen. Want voorkomen is beter dan genezen. Maar er is wel een stok achter de deur. Wanneer iemand niet luistert en de wet overtreedt, dan volgen sancties. Welke? Bijvoorbeeld een boete.

U Gneezy & A Rustichini – The Journal of Legal Studies (2000) – A fine is a prize

finisprize

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s