De psychologische trucs van oplichters

Gepubliceerd in Spits op 14 januari 2008

In de Verenigde Staten verdienen oplichters naar schatting 40 miljard dollar per jaar aan hun slachtoffers. Ook in Nederland heeft bijna 5% wel eens te maken gehad met consumentenbedrog. Omdat veel slachtoffers zich niet melden, is dit percentage waarschijnlijk aan de lage kant.

Onderzoekers aan de Universiteit van Tilburg hebben daarom 128 gesprekken tussen oplichters en slachtoffers beluisterd. De geluidsbanden waren afkomstig van de Amerikaanse justitie en de FBI. De onderzoekers waren vooral geïnteresseerd in welke psychologische trucs de zwendelaars gebruikten.

Bij het aanpraten van valse investeringen doen de oplichters vooral alsof ze een betrouwbare bron zijn met jarenlange ervaring. Ook beloven ze zeer hoge rendementen en opbrengsten. En natuurlijk doen al heel veel mensen mee. Maar “beslis snel, voor het te laat is!” Deze psychologische trucs waren goed voor bijna 85% van de argumenten die zwendelaars gebruiken.

Ook legale aanbieders gebruiken sommige van deze psychologische overtuigingstactieken. Maar door de trucs te herkennen, ben je wel alerter. En kan je eerder zien of het een legale of een illegale aanbieder is. Of een financiële aanbieder een vergunning heeft, kan je bijvoorbeeld heel makkelijk controleren op www.afm.nl/registers.

Maar wie zijn nu het meest gevoelig voor deze oplichtingspraktijken? Wie trapt er in, en wie niet? Daarvoor ondervroegen de wetenschappers slachtoffers en vergeleken dat met cijfers voor de hele bevolking.

Verrassend genoeg hebben de slachtoffers van investeringsbedrog meer financiële kennis dan de gemiddelde consument. Slachtoffers zijn optimistischer en eigenwijzer. Ook luisteren ze eerder dan niet-slachtoffers naar verkooppraatjes van vreemden. En ze herkennen de psychologische trucs van de zwendelaars minder goed.

Blijf dus altijd zelf goed nadenken en stel vragen. Laat de verhalen van de verkoper je hoofd niet op hol brengen, maar probeer zijn overredingstechnieken te herkennen. Als het te mooi lijkt om waar te zijn, dan is dat meestal ook zo. Neem rustig de tijd om zelf wat onderzoek te doen, bijvoorbeeld met een zoekmachine op internet.

Mocht je toch zijn opgelicht, meld dit dan. Slechts de helft van de mensen die slachtoffer geworden is van fraude meldt dit bij de autoriteiten. En zo kunnen oplichters en zwendelaars nog meer slachtoffers maken…

Pak & Shadel (2007) THE PSYCHOLOGY OF CONSUMER FRAUD

trucs_oplichters

spits14jan2008

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s